Lịch sử khu du lịch Tràng An
Tràng An là khu di sản nổi bật với hệ thống hang động tiền sử độc đáo, nơi năm 2012 các nhà địa chất đã phát hiện 64 hang và mái đá trong vùng lõi. Khảo cổ cho thấy cư dân tiền sử Tràng An sống liên tục trong hang động qua các thời kỳ biển tiến – biển thoái, là những người sớm tiếp cận và khai thác biển ở Việt Nam. Họ chế tác công cụ bằng đá vôi, phát triển kỹ thuật ghè, mài, cưa, làm gốm và trồng trọt trong các thung lũng đầm lầy. Các di tích nơi đây mang giá trị khoa học đặc biệt, phản ánh sự thích nghi của cộng đồng cổ trước biến đổi khí hậu và môi trường karst.
Tràng An còn gắn liền với lịch sử cố đô Hoa Lư. Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lập nước Đại Cồ Việt và xây kinh đô với ba vòng thành: Đông – Tây – Nam, trong đó thành Nam (vùng núi hiểm trở) chính là khu Tràng An ngày nay. Nhờ địa hình “núi là thành, sông là đường, hang động là cung điện”, Hoa Lư trở thành một kinh đô đá kiên cố. Danh xưng Tràng An gắn với Hoa Lư từ thời Lý Thái Tổ và hiện thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của cố đô, đồng thời là vùng lõi di sản thế giới Tràng An do UNESCO công nhận.